.

Ondanks ECB-miljoenen laten banken ondernemers in de kou staan. Uit vrees voor het KYC?

Banken kunnen bij de Europese Centrale Bank (ECB) tegen zeer gunstige tarieven geld lenen. De voorwaarde voor het goedkope krediet is dat banken het geld ook daadwerkelijk weer uitlenen. Als ze aan die voorwaarde voldoen, en de kredietverlening minstens op peil weten te houden, krijgen ze een premie van 1% over het geleende bedrag. Ondanks deze lucratieve prikkel van de ECB houden banken onverminderd vast aan zeer restrictief financieringsbeleid en kan de gemiddelde MKB’er amper nog financiering krijgen.

Om de economie draaiende te houden is het belangrijk dat bedrijven de financiering krijgen die ze nodig hebben om te investeren. Vanuit die opvatting richt de ECB zich met speciale programma’s (TLTRO’s, targeted longer-term refinancing operations) op het op peil houden of vergroten van de kredietverlening aan bedrijven. Door banken goedkoop geld te lenen, worden zij gestimuleerd om geld te lenen aan bedrijven. Dit houdt de kredietkosten laag en bevordert de bestedingen en investeringen, is de redenering. Om een beeld te geven van de bedragen die hiermee gemoeid zijn: ABN Amro leende vorig jaar 32 miljard euro bij de ECB. Met een premie van 1% zou dat de bank 320 miljoen euro opleveren. Maar ABN Amro slaagde er niet in de kredietverlening op peil te houden. Daarom halveerde de ECB de premie en liep de bank 160 miljoen euro inkomsten mis.  

Doorgeslagen
Dat ABN Amro er als enige Nederlandse grootbank niet in slaagde voldoende krediet te verlenen om de premie te krijgen, wijt ze aan het feit dat bedrijven in coronanood directe steun kregen van de overheid en niet, zoals in andere landen, een door de overheid gegarandeerde banklening. Daardoor zou het moeilijker zijn geweest om de kredietverlening op peil te houden. Dat mag zo zijn. Maar de belangrijkste oorzaak voor de beperkte kredietverlening is nog altijd het doorgeslagen interne beleid van banken zelf. Beleid dat nota bene door diezelfde ECB, met DNB als versterker, wordt geïnitieerd. Het is bij de ECB en DNB dus gas geven en remmen tegelijk.

Subjectieve en uitvoerige screening
In de jacht op crimineel geld, opgelegd door de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, voeren banken customer due diligence-beleid, ofwel ‘Know Your Customer’ (KYC). Dat houdt in dat zij van elke een potentiële klant een risico-inschatting maken. Het komt er kortweg op neer dat je als persoon, organisatie of onderneming helemaal wordt doorgelicht voordat je een rekening kunt openen, een beleggingsproduct kunt afnemen of een lening kunt afsluiten. Die screening is niet alleen subjectief (de onderzoekscriteria zijn niet eenduidig vastgelegd) maar ook zeer uitvoerig. Dit leidt tot enorme vertragingen. Het kan soms maanden duren voordat een bankrekening is geopend. In toenemende mate wordt dit zelfs geweigerd. Zo is het voor stichtingen,  verenigingen en bedrijven waar veel contant geld in omgaat erg moeilijk, zo niet onmogelijk, om überhaupt een bankrekening te openen, laat staan een financiering te verkrijgen.

———————————————————————————————-
•    Ca. 10.000 bankmedewerkers zijn betrokken bij de jacht op crimineel geld (KYC)
•    Jaarlijks is hiermee meer dan 1 miljard euro aan kosten gemoeid
•    De Financial Intelligence Unit Nederland (FIU) kreeg in 2020 722.247 meldingen van ongebruikelijke transacties en 103.947 meldingen van verdachte transacties
•    De FIU had in 2019 slechts 63 medewerkers
•    Iedere FIU-medewerker moet dus ca. 11.500 meldingen afwikkelen, ofwel ca. 8 per uur per medewerker, zelfs al zou men zich beperken tot enkel (door o.a. de banken) geoormerkte ‘verdachte’ transacties zijn dit ca. 1.650 transacties per medewerker of wel ca. 1 verdachte transactie per medewerker per uur.
•    De conclusie is dat er op last van de toezichthouders enorm veel werk wordt verzet door bankmedewerkers waar vervolgens niets mee gebeurt. Kortom, het lijkt veel op schieten met hagel om een mug te treffen. Intussen worden ook de bonafide (potentiële) cliënten, gelukkig een veelvoud, van de banken geraakt. Kennelijk heiligt het doel de middelen.
•    Lees de – op zichzelf verdienstelijke – resultaten van de FIU op: www.fiu-nederland.nl/sites/www.fiu-nederland.nl/files/documenten/5169-fiu_jaaroverzicht_2020nl_web.pdf
———————————————————————————————-

Ondernemers vangen bot
Het KYC-onderzoek kost banken in veel gevallen (te) veel tijd (en dus geld) en het is zeker bij kleinere financieringen de risico’s niet waard. Vanuit die kosten-batenafweging verstrekken banken bij voorkeur alleen nog echt grote financieringen. Bovendien durven banken sinds de recordboete van 775 miljoen euro voor ING, alsook de hoge boete van 480 miljoen voor de ABN Amro, bij het aannemen van nieuwe klanten amper nog risico te nemen en wijzen hen op voorhand de deur. Het resultaat: de gemiddelde MKB’er met een financieringsbehoefte vangt bot. De gevolgen laten zich raden: plannen gaan niet door, innovaties krijgen minder kans, kortom, de ontwikkeling van de onderneming stagneert. En omdat het MKB de ruggengraat vormt van de economie, betekent stagnering bij deze bedrijven ook een rem op economische groei.

Dat de overheid streng beleid hanteert in de strijd tegen crimineel geld is logisch. Maar levert dit beleid, als het op deze manier door banken wordt uitgevoerd, inmiddels geen hinder op die je onrechtmatig zou kunnen noemen? En hoe verhoudt zich dit beleid, althans de uitvoering hiervan met betrekking tot financieringsaanvragen door het MKB, tot de miljoenen premie die banken van de ECB krijgen? De vragen stellen is ze beantwoorden!

Bij Straefin begeleiden wij u graag in het proces voor het verkrijgen van een ondernemingsfinanciering!

Dit bericht is op 5 december 2021 gepubliceerd op de website van Hét Kennisnetwerk
Ondanks ECB-miljoenen laten banken ondernemers in de kou staan. Uit vrees voor het KYC? (hetkennisnetwerk.nl)